Kiến thức cơ bản

web 4 (8)

 Đọc bài viết của học sinh Đỗ Việt Khoa (  http://url9.de/Bsv 

với những câu nói tạo tranh luận về chương trình giáo dục hiện nay ở cấp THPT( Trung học phổ thông) vội viết bài này ( chưa đầy đủ ) góp thêm ý kiến ở các điểm Đỗ Việt Khoa đã nêu .

(Do đang ở Đức nên chỉ đưa một số nhận xét về giáo dục ở Đức để chúng ta so sánh đối chiếu,tìm hiểu ưu và khuyết điểm trong hai hệ thống Giáo dục.)

Học kiến thức cơ bản đến lớp 9 là đủ ?

Vấn đề thảo luận ở phần này là „ Kiến thức cơ bản là gì ?
cùng với câu hỏi „Cần học đến lớp mấy để có Kiến thức cơ bản“ ?
Trước tiên ta thấy „ Kiến thức cơ bản“ ở mỗi cấp bậc trong mỗi hệ thống giáo dục khác nhau .„ Kiến thức cơ bản „ về Sinh học của học sinh tiểu học sẽ khác với „Kiến thức cơ bản „ về Sinh học đòi hỏi phải có ở  sinh viên sẽ tốt nghiệp Kỷ sư Nông nghiệp.
Nếu giới hạn „Kiến thức cơ bản“ là những hiểu biết tối thiểu trong các lảnh vực đời sống một công dân cần có trong xã hội  thì câu trả lời có thể sẽ là „ Học kiến thức cơ bản đến lớp 4 là đủ „.
Câu trả lời này dựa theo đường lối giáo dục tại Đức hiện nay :
Hệ thống Giáo dục của Đức đã phân cấp các bậc đào tạo ngành nghề ngay từ lớp 4 nghĩa là sau khi học sinh đã học qua những kiến thức cơ bản tối thiểu , bước qua lớp 5 sẽ được phân chia  theo 3 hướng đào tạo khác nhau:

1) Vào học Gymnasium để được đào tạo theo hệ Đại học ,tốt nghiệp với bằng cấp Kỷ sư ,Tiến sĩ ..vv..

2) Vào học Realschule để được đào tạo theo hệ Cao đẳng hướng nghiệp,tốt nghiệp với bằng cấp Kỷ sư cao đẳng,Chuyên viên kỷ thuật ..vv..

3) Vào học Hauptschule để được đào tạo học chuyên môn trong các ngành nghề khác nhau ,tốt nghiệp với bằng cấp : Thợ chuyên môn,Kỷ thuật viên vv..
Hệ thống đào tạo này nhằm tiết kiệm tiền của đầu tư trong quá trình đào tạo, học sinh có chương trình và thời gian đào tạo chuyên môn sâu hơn ,để trở nên những người hữu dụng trong mọi lảnh vực ,ở các cấp khác nhau.
Như thế Kiến thức cơ bản về chuyên môn học sinh cần có qua cách đào tạo này ở những ngành nghề sẽ được dạy khác nhau .Và tích lũy „Kiến thức cơ bản“ tùy thuộc nhu cầu và con đường đi của từng người ,tùy thuộc mối quan tâm ở nhiều lảnh vực khác nhau trong cuộc sống.
Đến đây còn lại câu hỏi
Kiến thức cơ bản gồm những môn gì và bao nhiêu cho đủ để một công dân bình thường phát triển trong xã hội ? „
Thật lý thú khi trả lời câu hỏi này với cách định nghĩa về Trường học
( ở đây là Tiểu học ) .
Theo tiếng Đức – chữ Schule có nguồn gốc từ tiếng Latin là schola ,giảng giãi theo tiếng Đức là „freie Zeit“, „Müßiggang -Nichtstun“ có nghĩa „ thư giản“ „ không làm gì cả“.
Theo định nghĩa trên cho thấy hướng giáo dục trong 4 năm đầu Tiểu học không phải là nhồi nhét cho học sinh đầy đủ „Kiến thức cơ bản“ trong mọi lảnh vực mà mục đích trong 4 năm này chỉ là khơi mào, gợi ý và chỉ ra con đường cần phải đi trong các lảnh vực khác nhau.
Ở đây những khái niệm cơ bản trong lảnh vực khoa học được đưa ra để học sinh được biết đến , đánh thức lòng yêu thích , tạo cơ hội đi theo nghiên cứu sâu hơn .
Bên cạnh  những „Kiến thức cơ bản khoa học tự nhiên“ cần phải có trong đời sống xã hội hiện tại , các bộ môn thuộc „ Khoa học xã hội“ được chú trọng giảng dạy :Triết lý -đạo  đức, đạo giáo ,văn hóa ,nghệ thuật,…
(http://de.wikipedia.org/wiki/Schule).
Đọc chương trình bậc Tiểu học của Đức ta thấy bên cạnh môn tập đọc ,tập viết có thêm kiến thức cơ bản về môn Orthographie ,nguồn gốc ngôn ngữ,lịch sử hình thành và cấu trúc ngôn ngữ của nhân loại .
Cũng như phương pháp luyện trí nhớ, tập suy nghĩ có hệ thống logic để tránh lối học từ chương ,học vẹt.
Sau cấp Tiểu học học sinh sẽ trả lời được những câu hỏi như
Tại sao trái táo rớt xuống đất?“ ( mà không rớt ngược lên trời ?)
-Tại sao ngọn nến bị tắt khi bị cái ly úp lên“?
„ Khi ta bị chấn thương chảy máu thì cơ thể ta có những biến đổi nào ?.
Từ các kiến thứccơ bản này học sinh cấp Tiểu học sẽ được trang bị thêm kiến thức về cấp cứu,cứu thương,phòng cháy chửa cháy,luật lệ giao thông ( qua cuộc thi Đi xe đạp vào cuối lớp 4)
.http://de.wikipedia.org/wiki/Grundschule
Qua đó cho thấy kiến thức cơ bản phải là những kiến thức áp dụng được trong đời sống thực tế. Được dạy theo phương pháp thực hành ,tập suy nghĩ logic .
Câu nói của Đỗ Việt Khoa( ĐVK)
Nếu không làm được gì có ích cho bản thân thì cuối cùng anh học để làm gì? „
đã cho thấy nhu cầu về „Kiến thức cơ bản „của người  dân phải được trang bị đúng hướng ,sát với thực tế và áp dụng được trong đời sống hằng ngày.
Điểm số bản thân nó đã là công cụ để phân loại con người, hiển nhiên sẽ phát sinh sự bất bình đẳng, sự tự phụ, tự ti, tị nạnh, cạnh khóe. ( ĐVK)
Trong trường học Đức nhiều môn học không có cho điểm .Những điểm số cao ít được đưa ra biểu dương trong lớp học mỗi ngày.Ngay cả cuối năm học điểm số cũng được đưa kín đáo đến từng học sinh , để tránh học sinh tâm lý đối phó cùng điểm số.
Những học sinh học kém sẽ được kín đáo gọi riêng lên gặp thầy cô .Và cha mẹ cũng được giành giờ nói chuyện riêng để tìm hiểu nguyên nhân kết quả học con mình cùng tạo điều kiện học thêm ngoài giờ.

Học để thi tạo ra thế hệ đối phó với mọi thứ !
Ôi bằng cấp, điểm số, bệnh thành tích! ( ĐVK)

Hai câu nhận xét về tình trạng thi cử,bằng cấp đã cho thấy những sai lầm trong việc quan trọng hóa điểm và bằng cấp .
Trong các kỳ thi ở Đức nhiều môn thi học sinh được phép đem toàn bộ sách vở ,tài liệu vào phòng thi,để đạt mục đích là học sinh được đánh giá qua khả năng tư duy,suy nghĩ cá nhân, chứ không phải đánh giá từ kiến thức qua sao chép ,quay cóp hay từ con số điểm cao,thấp,hay từ tấm bằng được cấp.
Với suy nghĩ thực dụng,thực tế và bằng cấp không phải là trên hết,nhiều gia đình Đức đã khiến nhiều người Việt Nam ngạc nhiên khi thấy họ thản nhiên cho con em họ đi học nghề làm bánh mì,nấu ăn,thợ máy …mà không hề có một mặc cảm nào 
Nếu ý thức rằng mọi giai cấp , nông dân,công nhân,trí thức… đều cần có trong xã hội và mỗi người đều có chuyên môn,ngành nghề riêng của mình thì đòi hỏi về „ Đấu tranh giai cấp „ trở nên vô nghĩa .
Vì chính mặc cảm về giai cấp mới đẻ ra phân biệt giai cấp và nhu cầu „ vô sản hóa „.
Từ đó „ chuyên chính vô sản „ là phương cách tạo bất công qua việc phân biệt giai cấp .
Việc mua bán bằng cấp cũng trở nên vô nghĩa khi bằng cấp bị xem là vô giá trị qua cuộc khảo tra về kiến thức chuyên môn trong những ngày mới bước vào ngành nghề .
Và khả năng được đánh giá qua kết quả trong công việc chứ không đơn thuần qua bằng cấp.
Ở Đức không ít trường hợp Công nhân có bậc tay nghề cao hay Chuyên viên hệ Cao đẳng được trả lương cao , kiếm được nhiều tiền hơn những người tốt nghiệp đại học .
Trong công sở ,hảng xưởng những người có bằng cấp nhưng không có tinh thần hòa đồng ,tương thân tương ái cũng khó vươn lên vị trí cao trong ngành nghề đòi hỏi phối hợp „Nhóm làm việc“ (WORK TEAM)
Những người có bằng cấp cao nhưng không có đạo đức sẽ khó hoạt động trong các ngành thuộc Tôn giáo,Chính trị , sẽ bị dân chúng đả đảo, loại bỏ ra khỏi các lảnh vực này .
Vì họ là những đại biểu,đại diện cho số đông để rao giảng về đạo đức hay thuyết phục về đường lối ,chủ trương,chính sách của cộng đồng.
4)“Người vô đạo đức thì tạt axit, tấn công bằng bom nguyên tử“
„Việt Nam đứng thứ 13 trong số những nước vô cảm nhất thế giới.“
Tại sao ? Có phải chăng do nhà trường ở Việt nam đã thiếu sót giáo dục về phần này ?
Ở Đức học sinh Tiểu học có thể chọn theo học giờ Công dân giáo dục hay giờ giáo lý ( Công giáo hay Tin lành ) để có kiến thức cơ bản về đạo đức và có ý thức về đức tin.Phần học giáo lý là tự nguyện  nhưng môn Đức học ( Regilion) kiến thức cơ bản về Đức tin là môn học nằm trong chương trình học của Đức.
Qua các giờ học về Đức tin- Giáo lý học sinh được giảng dạy về ý nghĩa của các chữ Tình Thương,Bác Ái ,Vị Tha ,để từ đó hướng thiện và xã hội tránh bớt bệnh vô cảm & tội ác.

Kiến thức cơ bản ở Tiểu học cũng có trong giờ học về Chính Trị qua đó học sinh được giảng dạy cơ bản về cơ cấu hình thành và luật lệ của Cộng hòa Liên Bang Đức và về Dân chủ .
Những kiến thức cơ bản về Dân chủ, về quyền công dân và những luật lệ cơ bản trong xã hội  trong chương trình học không chỉ lý thuyết mà kết hợp cùng thảo luận,thực hành dưới sự hướng dẫn của Thầy cô để  học sinh có tinh thần dân chủ,không chịu áp đặt vô lý và biết cách thảo luận trong tinh thần dân chủ. 
Đồng thời học phương cách hòa giải khi có mâu thuẩn trong cuộc sống xã hội
Dĩ nhiên những gì về dân chủ hay chính trị học sinh Tiểu học được trang bị không là kiến thức mà chỉ là những khơi mào ,gợi ý để học sinh có điều kiện tìm hiểu sâu hơn trong suốt quá trình trưởng thành làm người công dân một nước có Hiến pháp và Dân chủ..
Câu nói 
„ Chúng ta lại cứ thích kỷ luật và cấm đoán nhiều hơn là cảm hóa. „
thật đáng suy nghĩ để chúng ta phản đối ,chống lại những bắt buộc,áp đặt không chỉ trong lảnh vực giáo dục mà cả trong đường lối chính trị ,hoạt động xã hội hiện nay của Việt Nam.
Hiểu biết về luật lệ ,có tinh thần dân chủ sẽ giúp người công dân tránh việc tự xử thay công lý.
Nhưng cũng biết cương quyết chống độc tài, không chịu áp đặt dưới những luật lệ bất công,biết đòi hỏi quyền tỏ bày ý kiến và bỏ phiếu bình chọn .
Tất cả những điều này đều thuộc về „Kiến thức cơ bản „mà người công dân cần phải có và cần được học ở nhà trường,không chỉ ở những năm học đầu tiên .
Có thể nói Nhà trường ,nơi đào tạo những người công dân tương lai  chịu phần nào trách nhiệm về tình trạng vô cảm đến mức gây ra tội ác hay đồng lõa với tội ác,chạy theo bằng cấp ,địa vị để dẫn đến hành động gian lận trong thi cử, mua bán bằng cấp giả,lối sống „ trên đội dưới đạp“ ,không đạo đức ,tình trạng không có ý thức về dân chủ,duy trì tình trạng độc tài ,bất công..
„Nhà trường có 1000 học sinh, 1000 số phận khác nhau, số phận cá nhân sẽ quyết định số phận của cả một dân tộc. Một đứa trẻ hư chứng tỏ nhà trường thất bại, nhà trường thất bại chứng tỏ cả dân tộc thất bại.“
Qua câu nói trên cho thấy :
Cải cách giáo dục, đổi mới phương pháp giảng dạy và cải tiến hệ thống đào tạo ngành nghề là công việc khẩn thiết , không chỉ riêng cho những người trong nghành giáo dục.
Những bài viết,góp ý kiến về Giáo Dục không riêng từ những bậc cha mẹ mà cần có đóng góp của mọi công dân .
Vì Giáo Dục không chỉ quyết định sự hình thành tương lai con cháu ai đó mà quyết định phần lớn con đường phát triển của cả nước .

Dương Hoàng Mai
Munich
18.04.2013
Bài đọc thêm
IQ,EQ,AQ,PQ,SQ…Chỉ số thông minh:

http://wp.me/p2rDwn-25V

Advertisements