Lý Đại Nguyên

Nhận tin
Bình luận gia Lý Đại Nguyên,

 qua đời lúc 0 giờ 42 phút sáng Thứ Bảy,

30 Tháng Mười Hai, tại bệnh viện UCI ở Orange,

hưởng thọ 87 tuổi.
Thành kính phân ưu & cầu chúc linh hồn
ông an nghỉ chốn vĩnh hằng.
TS. Tiếng Quê Hương.

Thương nhớ anh Lý Đại Nguyên…

Hải Triều

Liêt giưòng cả tháng trong bệnh viện sau vụ giải phẩu lần 2 vì xuất huyết nội, tưởng đã theo ông bà, tôi được cho xuất viện về nhà dưỡng bệnh. Về nằm nhà, tôi vẫn theo dõi tình hình chính trị Việt Nam và thỉnh thoảng nghe anh Lý Đại Nguyên nói chuyện trên TV. Tôi mừng anh vẫn khỏe.

Mỗi lần về Cali nói chuyện và phát hành sách, tôi thường ghé thăm anh và hỏi anh về tình hình thời sự Việt Nam và quốc tế. Tôi và ah Lý Đại Nguyên thuộc báo Sóng Thần ngày xưa ở Sài Gòn trưóc 1975 khi anh làm chủ bút và tôi là BTV cùng Chóe ( Nguyễn Hải Chí) viết trên trang 3 Sóng Thần.

Năm 1970, từ Quân Khu 2 tôi đổi về Sài gòn còn độc thân, không nhà cửa, ngoài giờ làm việc và ngày nghỉ, tôi thường có mặt ở tòa soạn Sóng Thần đường Võ Tánh viết bài, uống cà phê… Thời đó, Sóng Thần được coi là môt trong vài tời báo vừa chống tham nhũng vừa chống CSVN một cách quyết liệt, thành ra vô hình chung, tờ báo trở thành „đối tượng không ưa“ của cả cộng sản lẫn chính quyền VNCH. Vai trò của anh Lý Đại Nguyên là viết bình luận chính trị…

Làng báo Sài Gòn trước 1975 vài năm có „hiện tượng tòa soạn tự ý đục bỏ“ ( TSTYĐB) mà thực ra là do „Bộ Dân Vận Chiêu Hồi“ hay bộ Thông Tin ( thời ông Hoàng Đức Nhã làm tổng trưởng). Nhiều tờ báo bị „đục“ trắng loang lổ, riêng tờ Sóng Thần, cột mục bìn luậnchính trị do anh Lý  Đại Nguyên viết thuờng bị „đục“ nhiều nhất. Thường thì chính quyền cho phép tờ báo có nhũng khoảng hay cột mục bị „đục“ được quyền viết lại bài trám chỗ trống và nộp bản trở lại trước 3 giờ chiều. Trong tờ Sóng Thần, tôi là một trong những người viết các cột mục trống.

Sau năm 1975, cả tôi lẫn anh Lý Đại Nguyên đều nằm trong tù cộng sản. Năm 1980, sau khi ra tù, tôi vượt biển thoát được đến Pulau Bidong rồi định cư ở Canada. Một thời gian sau, tôi rất mừng hi nghe tin anh Lý Đại Nguyên và anh Uyên Thao đã đến Hoa Kỳ bình an. Từ Vancouver, khi qua Nam Cali, tôi thường ghé thăm anh chị Lý Đại Nguyên.

Năm 2006 nhà xuất bản Tổng Hợp TP. HCM cho ra đời tác phẩm „Lịch sử báo chí Sài Gòn 1865 – 1995“ của tác giả Nguyễn Công Khanh (VC) nơi 2 trang 286 – 287, có đoạn viết: „… Sóng thần có giai doại được xem là „ông vua không ngai“ của báo giới với tư tưỏng phản động và khuynh hướng chống cộng triệt để qua các cây bút Hải Triều, Lý Đại Nguyên, Uyên Thao…“

Nhà văn cộng sản Nguyễn Công Khanh nhận định đúng về anh Lý Đại Nguyên và anh Uyên Thao, riêng tôi chỉ là một BTV bình thường viết trên trang 3 ST và các mục „TSTYĐB“, sao cộng sản ghim và thù tôi dữ thế? Phải chăng các bài tôi viết trên trang 3 ST, trên các khoảng TSTYĐB, trên mục Ao Thả Vịt về sau đổi thành Tạp Ghi khi ông Chu Tử ( bị thọ nạn ngưng viết) làm cho cộng sản chạm nọc ! Tôi viết mục mới chọc thiên hạn bằng bút hiệu Hàn Sĩ Bắn Gió…

Tôi viết những dòng này để nhớ anh Lý Đại Nguyên. Nhóm Sóng Shần xưa nay chỉ còn lại mấy người… và anh ra đi vào ngày cuối năm đã để lại một mùa Xuân ảm đạm và sự thương tiếc của gia đình, độc giả và anh em Sóng Thần.

Vĩnh biệt anh Lý Đại Nguyên! Nguyện hương linh an an bình nơi cõ Phật!

Hải Triều chân thành chia buồn cùng chị Lý Đại Nguyên và cháu Ngọc Phươg Nam.

Hải Triều

( Nhóm Sóng Thần Sài Gòn)

Theo tiểu sử được đăng trên trang web tvvn.org của Thư Viện Việt Nam, và được bà An xác nhận, ông Lý Đại Nguyên sinh ngày 14 Tháng Tư, 1930, tại Bắc Ninh.
Năm 1946, ông tham gia cuộc chiến chống Pháp với nhiệt tình của tuổi trẻ vừa mới lớn.
Tuy nhiên, đến năm 1952, ông rời cuộc kháng chiến với một nhận thức cần phải vượt bỏ chủ nghĩa Cộng Sản ngụy biện tàn độc nguy hiểm cho dân tộc và loài người.
Một năm sau, ông tham gia Mặt Trận Dân Chủ do bốn đảng quốc gia tập hợp gồm: Việt Nam Quốc Dân Đảng, Đại Việt Quốc Gia Xã Hội, Đại Việt Quốc Dân Đảng, và Đại Việt Duy Dân.
Năm 1956, Mặt Trận ra tuyên cáo đòi Tổng Thống Ngô Đình Diệm phải ban bố Luật Tự Do Báo Chí trước khi tiến hành bầu cử Quốc Hội Lập Hiến. Lúc đó, ông Lý Đại Nguyên, với tên hoạt động là Võ Anh Đức, gọi thường là Phong, bị an ninh quân đội bắt cùng với các lãnh tụ Mặt Trận khác.
Năm 1957, ông chính thức gia nhập mặt trận truyền thông, viết bình luận chính trị cho tờ tuần báo Tân Dân, một trong hai tờ báo độc lập, đối lập với chính quyền.
Đến năm 1960, báo bị đóng cửa, ông bắt đầu tham gia những sinh hoạt văn hóa Phật Giáo.
Năm 1962, ông hoàn tất cuốn Tổng Thức Vận, tổng hợp các nền tư tưởng cổ kim Đông Tây, dung hòa tất cả, nhằm đóng góp với suy tư thời đại.
Năm 1963, sau khi ra khỏi trại giam tại Tổng Nha Cảnh Sát Sài Gòn, ông đứng tên xuất bản nhật báo Tin Sáng.
Đến năm 1964, chiến tranh Việt Nan bắt đầu bị “Mỹ hóa,” Tin Sáng thường xuyên viết bài cảnh giác Mỹ sẽ bị sa lầy tại Việt Nam, nếu không biết tới hai yếu tố dân tộc và dân chúng Việt Nam. Ngoài ra, báo đòi chấm dứt chế độ quân phiệt, để xây dựng một nền dân chủ đúng nghĩa.
Thế là báo bị đóng cửa, và ông Lý Đại Nguyên bị truy đuổi.
Bốn năm sau, năm 1968, ông trở lại làng báo, làm chủ bút tờ tuần báo Dân Chủ, cũng với chủ trương đòi tự do và dân chủ, và rồi cũng chung số phận với các tờ báo trước là bị đóng cửa.
Năm 1972, ông làm chủ bút nhật báo Sóng Thần, với chủ trương dứt khoát chống tham nhũng để cứu miền Nam Việt Nam, nhưng chỉ trụ được đến cuối năm 1974 là bị đóng cửa, và ông lại bị truy đuổi.
Ngày 1 Tháng Chín, 1975, bốn tháng sau khi chiếm miền Nam, Cộng Sản đến tận nhà đọc án lệnh bắt giam ông, với lý do thuộc thành phần nguy hiểm gây hoang mang dư luận. Sau đó, ông bị tù trên 10 năm, cuối năm 1985 mới được thả.
Năm 1995, ông sang Hoa Kỳ định cư, và như một cái nghiệp, lại cầm bút, viết bình luận cho các báo Phật Giáo Việt Nam, Phật Giáo Hải Ngoại, Chân Nguyên, Trúc Lâm, Saigon Times, Thủ Đô, Thằng Mõ, và Việt Nam (Canada).
Bài viết của ông được nhiều báo chí Việt ngữ hải ngoại đăng tải, và ông là một trong những bình luận gia sắc bén thường xuất hiện trên nhiều đài truyền hình và các phương tiện truyền thông khác.
Ông từng cộng tác với các đài truyền hình SBTN, SET, và IBC ở vùng Little Saigon.
Ngoài ra, ông cũng viết sách, và năm 1998 cho mắt cuốn Việt Nam, Dân Tộc Bị Đọa Đày, do nhà xuất bản Văn Nghệ xuất bản và phát hành, và năm 2000 ra mắt cuốn Tổng Thức Vận Do Trí Tuệ, do nhà xuất bản Văn Nghệ phát hành.
(theo Đỗ Dzũng – Báo Nguoi Viet )